Cốm màu chỉ chiếm vài phần trăm giá thành sản phẩm, nhưng so giá sai cách sẽ tốn rất nhiều tiền vô ích. Trang này hướng dẫn tính theo “chi phí tạo màu mỗi tấn sản phẩm”, nhận diện khai khống hàm lượng và bẫy giá rẻ, để ngân sách dồn vào đúng chỉ tiêu then chốt.
Giá cốm = chi phí pigment + nhựa mang + phụ gia + phí gia công + lợi nhuận hợp lý. Trong đó pigment chiếm phần lớn: TiO2, pigment hữu cơ cao cấp, pigment ngọc trai và hiệu ứng đắt hơn nhiều so với chất độn như CaCO3. Cùng là cốm trắng, hàm lượng TiO2 40% và 70% giá có thể chênh hơn gấp đôi.
Năm yếu tố: loại và hàm lượng pigment (TiO2, carbon black, pigment hữu cơ, pigment hiệu ứng), cấp nhựa mang (nhựa phổ thông hay nhựa kỹ thuật), nồng độ cao hay thấp, cấp chất lượng phân tán, khối lượng đơn hàng. Dòng hiệu ứng (ngọc trai, huỳnh quang, kim loại, đổi màu nhiệt) có đơn giá cao hơn rõ rệt so với cốm đen trắng thông thường.
Chênh lệch đến từ TiO2: hàm lượng (30%-70%), cấp mác (loại rutile có phủ bề mặt đắt hơn nhiều so với anatase), có pha chất độn như cao lanh hay không. Cốm trắng giá rẻ thường dùng TiO2 hàm lượng thấp cộng chất độn: độ che phủ kém, tỷ lệ thêm cao, quy ra tổng chi phí trên mỗi tấn sản phẩm có khi còn cao hơn.
TiO2 là khoản quyết định chi phí cốm trắng; mỗi 10 điểm phần trăm tăng lên, chi phí nguyên liệu tăng rõ và giá tăng theo. Khi chọn đừng chỉ so giá mỗi tấn cốm, hãy quy theo “chi phí tạo màu mỗi tấn sản phẩm = giá cốm × tỷ lệ thêm”; cốm hàm lượng cao thường kinh tế hơn.
Giá cốm đen phụ thuộc cấp carbon black (carbon black siêu mịn cao cấp chênh vài lần so với carbon black thường) và nồng độ (20%-50%). Chi tiết bóng cao, độ đen cao dùng cốm carbon black cao cấp; chi tiết kết cấu thông thường dùng loại trung cấp là đủ. Như cốm trắng, so giá phải quy về chi phí trên đơn vị sản phẩm.
Cốm màu dùng pigment hữu cơ (azo, phthalocyanine, quinacridone...), chi phí tổng hợp cao hơn nhiều so với chất độn vô cơ; màu rực (đỏ tươi, vàng sáng, xanh dương tươi) đòi hỏi pigment chịu nhiệt và chống di trú cao, càng đẩy chi phí lên. Đen trắng dùng lượng lớn nên phân bổ chi phí tốt; màu thường là đặt riêng lô nhỏ nên đơn giá cao hơn.
Pigment của cốm hiệu ứng vốn đã đắt: ngọc trai dùng mica phủ TiO2, chất lượng mica tự nhiên chênh nhau lớn; huỳnh quang dùng công nghệ phủ pigment phức tạp; hiệu ứng kim loại dùng bột nhôm, bột bạc và còn phải xử lý chống nổ cùng bài toán phân tán. Ngoài ra cốm hiệu ứng thường đặt lô nhỏ nên khó phân bổ chi phí.
Chi phí tạo màu = đơn giá cốm × tỷ lệ thêm. Ví dụ cốm 20.000 CNY/tấn, thêm 2%, chi phí tạo màu mỗi tấn sản phẩm là 400 CNY. Khi mua, yêu cầu nhà cung cấp báo trực tiếp “chi phí quy về sản phẩm” theo màu mục tiêu — thực tế hơn là chỉ so giá cốm.
Chi phí pigment thuần thì bột màu thấp hơn 20%-40%, nhưng cộng nhân công trộn trước, hao hụt bụi, làm lại vì lệch màu và vệ sinh thiết bị thì với lô vừa và nhỏ tổng chi phí thường ngang hoặc cao hơn cốm màu. Doanh nghiệp đơn hàng lớn một màu, có năng lực phối màu nội bộ dùng bột màu tiết kiệm hơn; xưởng nhiều chủng loại, đổi màu nhanh thì cốm màu vượt trội về hiệu quả.
Nhựa không cần sơn đưa pigment hiệu ứng trực tiếp vào nền, đơn giá cao hơn “nhựa biến tính nguyên bản + cốm hiệu ứng” 20%-50%, và bắt buộc dùng trọn lô; giải pháp cốm màu chỉ tốn chi phí trên phần 2%-4% pha thêm. Chi tiết ngoại thất nhạy ngân sách, khối lượng lớn nên chạy mẫu so sánh phương án cốm màu trước.
Cùng một màu, cốm nồng độ càng cao thì tỷ lệ thêm càng thấp. Cốm giá rẻ thường nồng độ thấp, phải thêm 4%-6%; cốm đắt thêm 1%-2%; quy đổi ra chi phí đơn vị sản phẩm có thể không chênh nhiều, nhưng lượng thêm thấp ít ảnh hưởng cơ tính nền hơn. Quyết định dựa trên hai trục “chi phí + tính năng”.
Cốm siêu rẻ thường gặp: khai khống hàm lượng pigment, dùng nhựa mang tái chế, phân tán kém gây điểm màu và vân chảy, lệch màu giữa các lô lớn. Tạo màu chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng chi phí sản phẩm, nhưng tổn thất do trả hàng vì lệch màu và dừng dây chuyền lớn hơn nhiều so với tiền tiết kiệm được — đơn hàng chủ lực đừng tiếc tiền nhỏ ở cốm màu.
Quy luật thường thấy: giá dùng thử cấp 1 tấn, giá lô nhỏ 5-10 tấn, giá hợp đồng khung từ 50 tấn trở lên; chênh lệch bậc thang thường 5%-15%. Khách có lượng dùng hàng tháng ổn định có thể ký chốt giá theo quý; với chủng loại pigment biến động mạnh (TiO2) nên thỏa thuận cơ chế điều chỉnh giá.
Cốm đen trắng thông thường và cốm màu có sẵn được gửi mẫu miễn phí; phối màu đặt riêng tùy độ phức tạp, phần lớn nhà máy miễn phí mẫu nhỏ, thu phí khi số lượng lớn hoặc phải mở khuôn nhiều lần để kiểm tra, sau đó trừ dần khi đạt khối lượng đã thỏa thuận. Chúng tôi miễn phí chạy mẫu phối màu thông thường, ra mẫu trong 2-5 ngày làm việc.
Cốm phổ thông có sẵn MOQ 25kg (một bao) là gửi được; cốm đặt riêng thường MOQ 100-300kg, màu đặc biệt từ 500kg sẽ kinh tế hơn. Với khách mới trong giai đoạn phát triển, chúng tôi hỗ trợ đơn chạy mẫu lô nhỏ — kiểm chứng trước rồi mới tăng khối lượng.
Năm mục: nhựa nền và mác (PP, ABS hay PA), mục đích sản phẩm (ngoại thất, nội thất, chi tiết kết cấu, tiếp xúc thực phẩm), màu mục tiêu (mã Pantone hoặc mẫu vật), công nghệ và nhiệt độ gia công (ép phun, thổi màng, đùn), lượng dùng dự kiến mỗi tháng. Thông tin càng đủ thì báo giá càng chuẩn, tránh bị tăng giá về sau.
TiO2 chiếm 60%-80% chi phí cốm trắng, biến động thị trường truyền thẳng vào giá. Trong chu kỳ tăng, nếu ký đơn dài nên thêm điều khoản liên động giá, hoặc chốt giá cung ứng 1-2 quý. Chúng tôi thông báo xu hướng thị trường theo chu kỳ đơn hàng để khách không bị động khi giá lên.
Nền tái sinh sẫm (vàng, xám) nên lượng cốm cần để che phủ cao hơn nhựa nguyên 0,5-1 điểm phần trăm, chi phí tăng nhẹ. Giải pháp dung hòa: thêm cốm trắng hoặc chất tăng trắng để chỉnh nền rồi phủ màu, hoặc chọn thẳng tông sẫm (đen, xám đậm, xanh navy) để triệt tiêu vấn đề nền — chi phí thấp nhất.
Tính theo chi phí đơn vị sản phẩm thường tiết kiệm: cốm nồng độ cao thêm 1%, cốm trung và thấp thêm 3%; nếu chênh giá nhỏ hơn 3 lần thì cốm nồng độ cao rẻ hơn, và giảm 2 điểm phần trăm lượng thêm nghĩa là ít ảnh hưởng cơ tính nền hơn, dữ liệu cơ lý của sản phẩm ổn định hơn. Điều kiện duy nhất: khả năng phân tán của thiết bị bạn phải đáp ứng.
Bốn hướng: chuyển màu thông dụng sang cốm chuẩn có sẵn (tiết kiệm phí đặt riêng); tăng nồng độ để giảm tỷ lệ thêm (tiết kiệm logistics, kho bãi); phối màu cho nhựa tái sinh ưu tiên tông sẫm (tiết kiệm chi phí che phủ); ký giá khung với nhà cung cấp kèm liên động giá pigment. Tuyệt đối không hạ đến mức dùng cốm nồng độ thấp trôi nổi — tổn thất làm lại còn lớn hơn.
Năm bẫy phổ biến: khai khống hàm lượng (ghi 50% thực 35%), nhựa mang tái chế (mùi mạnh, độ bền kém), pigment không đủ chịu nhiệt (biến màu sau gia công), không kiểm soát lệch màu giữa lô, không có báo cáo hợp quy (xuất khẩu bị giữ). Cách kiểm chứng: gửi bên thứ ba đo hàm lượng, lưu mẫu lô đầu để so sánh, yêu cầu đủ báo cáo RoHS/REACH.
Báo giá xuất khẩu thường gồm chi phí FOB + bao bì (bao dệt 25kg hoặc bao jumbo) + chứng từ (MSDS, COA, giấy xác nhận không nguy hiểm); vận tải biển theo hàng hóa chất thông thường, dòng ngọc trai và kim loại chú ý chống ẩm, chống đè. Chúng tôi xuất khẩu thường dùng bao 25kg, có thể làm bao jumbo hoặc pallet theo yêu cầu của khách.
Cấu trúc chi phí khác nhau: cốm đen trắng bán số lượng lớn, pigment rẻ; cốm màu và hiệu ứng có pigment đắt, lô nhỏ, tốn nhiều giờ phối màu; cốm chức năng có phụ gia (chống cháy, chống UV) vốn là vật liệu hóa chất mới với đơn giá cao. Trong cùng một nhà máy, chênh 3-10 lần là bình thường.
Cốm màu thường chỉ chiếm 1%-3% giá thành sản phẩm (do tỷ lệ thêm thấp), nhựa biến tính chiếm phần lớn. Nhưng tạo màu là cảm nhận ngoại quan đầu tiên, tổn thất do lệch màu có tỷ lệ lớn hơn nhiều so với tỷ trọng chi phí — khi phân bổ ngân sách, chọn đúng cốm quan trọng hơn mặc cả giá.
Màu chuẩn có sẵn (đen, trắng, xám, màu thông dụng) giá theo lô có thể thấp hơn 10%-30% so với đặt riêng, vì bỏ được giờ phối màu và hao hụt chỉnh màu. Nếu màu sản phẩm cho phép sai lệch nhỏ, ưu tiên dùng dòng có sẵn của nhà cung cấp; màu thương hiệu bắt buộc đặt riêng thì khối lượng càng lớn càng tiến gần giá có sẵn.
Gửi chi tiết, điều kiện sử dụng và sản lượng tháng — chúng tôi đề xuất mác tương đương, mẫu thử và báo giá.